What's Your Tribe?

David (Duchi) Cohen
Curator: Meital Kilemnik
Opening: Wednesday, March 11 2026
​Closing: April 24 2026

في أي قبيلة أنت؟ ​

داقيد (دوخي) كوهن
القيمة:  ميطال كيلمنيك
االفتتاح: الأربعاء، 11 مارس 2026
أبريل: 24 لإقفال 2026
 

?באיזה שבט אתה

דוד (דוכי) כהן
אוצרת: מיטל קילמניק
פתיחה: יום רביעי 11 במרץ, 2026
​2026 נעילה: 24 באפריל
?What's Your Tribe
David (Duchi) Cohen

Curation and text: Meital Kilemnik

Clothing does not merely cover the body: it is testimony, an archive of memory and tradition bearing the traces of personal and collective history. In David (Duchi) Cohen’s solo exhibition, “What's Your Tribe?”, the artist/historian born in Ma’alot- Tarshicha presented a field for action in which fabric, readymades, and video became a tool to study the intertwined national/religious/personal identity. It was not by chance that the exhibition was shown at the Apter-Barrer Arts Center in Cohen’s birthplace. This choice charged the concept of identity with local, community, and emotional significance: the exhibition was an art action of return, connection, memory, and cultural flourishing in the artist’s birthplace. 

Several months after the exhibition was presented in Ma'alot, despite a global war with Iran and under air-raid sirens and restrictions on public gatherings, the exhibition was relocated to the gallery of the Art Cube Artists’ Studios in Jerusalem and readapted to the gallery space. David (Duchi) Cohen is an artist in the long-term studio residency program at the Art Cube Artists’ Studios, and therefore this is a good opportunity to share his work with Jerusalem’s diverse audiences in the very space where he creates.

Cohen, a graduate of the Pardes Art School, Givat Washington (an academic art program for the religious community that operated between 2013 - 2022), belongs to the younger generation of religious artists attempting to redefine contemporary Jewish art and its language. This is a generation moving between commitment to Jewish tradition and the use of the conceptual language and critical tools of contemporary art. Cohen bases his work on observation of objects of daily life, imbuing them with meanings of memory, belongingness, and commemoration, while simultaneously raising issues of the relationships between the body, clothing, and identity. This step corresponds with Walter Benjamin’s concept of the object as bearing an “historical aura” according to which the object’s own physical power is not what is important, but instead its contexts, memories, and the meanings it has been charged with by the collective.

Duchi’s engagement with items of clothing in the exhibition emphasizes the tension between individual identity and collective consciousness. Clothing is the index of the body, preserving traces of contact and wear and tear. However, in the absence of the physical body, the piece of clothing becomes an object hovering between representation and absence. This says it all is comprised of pieces of used shirts from Cohen’s yeshiva high school, printed with verses and illustrations as an invitation to literally peruse the collective memory: the scent of bodies and detergent, rough texture, words and drawings the teenagers drew on the fabric all stimulate thoughts about society’s memory, death, and the war overwhelming everyone at this time.

In the piece Hevruta on Rosh Chodesh Cohen purchased two complete suits of clothing – as worn “from head to toe” - fromTwo national-religious yeshiva students studying together in a hevruta, along with the volumes of the Gemara from which they studied. A hevruta is the basic form of study in a yeshiva, in which two peers learn together side by side, discussing and debating their understanding of the text being studied. Installed side by side, the sets of clothing show great similarities as well as individual nuances differentiating them. The volumes of Gemara that appear in the work—studied together by the hevruta—both connect the two and separate them. This action was the means of exploring the question as to whether clothing expresses or erases individuality in favor of tribal belonging. Here Cohen seeks to balance the “I” and the “we,” seeking equilibrium between personal experience and the space of Religious Zionism in which it took shape. His approach represents the body as what Michel Foucault called the “battlefield of forces.” In Cohen’s piece, the body is absent but the clothing remains as a relic of the identity, gender, and national struggles.

The engagement with textiles is deeply entrenched in Jewish tradition, from the Torah Scroll mantle to the curtain of the synagogue’s Holy Ark, through the tallith [prayer shawl] and the festive cloth covering the challah. Cohen revives this engagement using contemporary concepts, connecting Judaica with Conceptual Art. As a male artist using material historically identified with “women’s work,” he challenges the gendered definition between “craft” and “fine art.”

In Which tribe are you? Cohen uses thread on cheesecloth to embroider a pattern similar to the one used on Shoresh sandals, commonly used by so many young men in the National Religious as well as the secular sectors. Into this pattern, Cohen inserted images from the flora and fauna of Eretz Israel, placing them on Judaica objects – wooden Torah Scroll pointers that he carved, thus sanctifying the daily-tribal motif. Cohen has actually conducted a triple action: first, he charged the embroidery with a male Religious Zionist association, in dialogue with women artists such as Tracy Emin and Sigalit Landau.  Second, Cohen enlarged the pattern into a totem that becomes a sacred symbol; and third, he asks how an ethnic-tribal symbol that originated with Native American tribes has become the representation of contemporary Israeliness and a symbol of both religious and secular Israeli masculinity.

In the video art The Mt. Herzl Hekdesh [Trust] Cohen addresses the issue of national vs. religious commemoration. The sacred national precinct in which the visionary of the state is buried is used in the piece as the arena for official ceremonies. Cohen exposes additional layers in the site through perusing the archives, where he found documentation of prayers held on Mt. Herzl in the early years after Israel’s independence, as well as applications and projects seeking to establish a synagogue and areas for prayer. The presence of the artist in this space, where he installed a shelf adjacent to Herzl’s grave with genuine and fake prayerbooks, challenges the built-in secular aspect of the site, proposing a re-reading of the place not solely as a commemorative site but as an integrated civil-religious space. Cohen has made a move between documentation and critique, moving between preservation and disruption. His action is reminiscent of art actions by others such as Eliezer Sonnenschein who brought a “forbidden object” into the Tel Aviv Museum of Art, challenging the institutional limits, or Ido Bercovier’s filming on Mt. Herzl of the action of cleaning the grave in a ritualistic manner, as preserving the myth while simultaneously desecrating it.

The piece Invitation to a funeral has an obvious link between Cohen’s historical research and the step he took in his art. Cohen reveals secret documentation from the early 1950s planning the future funeral for Israel’s first president, Chaim Weizmann. Using the remaining sample invitations to the event, Cohen created stamps on the gallery wall to transfer the power from the archival document into an art action. Death rituals, policing bereavement, and the distinction between death and life in a country so suffused with memory are “recharged” by means of a seemingly abstract formal gesture.

Cohen’s works are a renewed call for symbolism and tribalism. The representations of the absent body, a sandal strap, yeshiva boy’s shirt, funeral ticket or shaven sidecurls (payot) resonate the tension between the symbolic and the personal, between the historic and the contemporary. Male Zionist Religious identity is revealed here as constant tension between the collective ideal and nullification of the individual. The works thus create a fruitful dialogue between the imagined and absent body, sacred and mundane, and between the ceremonial and the disruptive.
The exhibition invites visitors to observe anew the details that seemed obvious at first: the clothing, the fabric, and the object through which emotional, symbolic and religious depth is revealed, resonating the contexts between private and public, religious and contemporary, and between the individual and the tribal. 
​
In this sense, Duchi Cohen’s voice resonates through a broader discussion on multi-tribal Israeli identity. The name of the exhibition is taken from a question common to “graduates” of the Bnei Akiva youth movement of asking about one’s “tribe” (name given to one’s group) which indicates one’s approximate age. The title also evokes past President Reuven “Ruby” Rivlin’s “Four Tribes speech” in which he described Israeli society as a fabric comprised of tribes: secular, Religious-Zionist, Haredi Ultraorthodox, and Arab, all sharing a common space, often living side by side with one another but not with each other. Cohen, through his art actions, embodies the option of reconnection between tribes, between sacred and mundane, center and peripheries, and religious and secular identities. Using a description of art by Martin Heidegger, Cohen’s oeuvre may be said to open up a world in which identities are unraveled and rewoven together anew to create a fabric of memory and hope. 

​
من أي قبيلة أنت؟
داڨيد (دوخي) كوهين 

قيمة ونص معرض: ميطال كيلمنيك


الرداء هو شهادة. فأكثر من كونه مجرد غلاف للجسد، هو أرشيف للذاكرة والتقاليد، يحمل على ظهره آثار التاريخ الشخصي والجماعي. في معرض من أي قبيلة أنت؟ يعرض الفنّان والمؤرخ دافيد (دوخي) كوهين، المولود في مدينة معلوت ترشيحا، حقل عمل يصبح فيه النسيج، والأشياء الجاهزة، والفيديو أدواتٍ لاستكشاف الهوية القومية والدينية الشخصية المتشابكة فيما بينها. اختيار عرض المعرض في الأصل في جاليري مركز الفنون في معالوت ترشيحا على أسم أفتر برر في المدينة التي وُلد فيها، لم يكن صدفة؛ بل خطوة تشحن مفهوم الهوية ببعد محلي، اجتماعي وعاطفي. المعرض هو عمل فنّي وفعل عودة، تواصل، ذاكرة ونمو ثقافي في المكان الذي نشأ فيه الفنّان.1

بعد عدة أشهر من إقامة المعرض في معالوت، ورغم الحرب الكونية مع إيران وفي ظل صفارات الإنذار وقيود التجمهر، نُقل المعرض إلى صالة عرض 'ورش الفنانين' في القدس، حيث أُعيدت ملاءمته لتتناسب مع مساحة القاعة الجديدة. دافيد (دوخي) كوهين هو فنان ضمن برنامج الإقامة الفنية الطويلة في استوديو 'ورش الفنانين'، وتُعد هذه فرصة طيبة لمشاركة جمهور القدس المتنوع أعماله الفنية، وذلك في ذات الفضاء الذي يبدع فيه.1

كوهين، خريج مدرسة الفنون "ݒرديس"  ، ينتمي إلى الجيل الشاب من الفنّانين المتدينين الذين يسعون لإعادة تعريف الفن اليهودي المعاصر ولغته. هذا الجيل يتأرجح بين الالتزام بالتقليد وبين استخدام لغة فنّية مفاهمية وأدوات نقدية من الفن المعاصر. ينطلق كوهين من تأمل في مواد الحياة اليومية، ليشحنها بدلالات تتعلق بالذاكرة والانتماء والتخليد، وفي الوقت نفسه يطرح أسئلة عن العلاقة بين الجسد واللباس والهوية. يتكاتب هذا النهج مع تصور والتر بنيامين الذي يرى في الشيء المادي "هالة تاريخية". وفق تصوره، ليست القوة المادية بذاتها هي المهمة، بل السياقات والذكريات والمعاني التي تشحنها المجموعة بها.1

الانشغال بعناصر اللباس في المعرض يبرز التوتر بين الهويّة الفرديّة والوعي الجمعي. فاللباس، بوصفه مؤرًا للجسد، يحتفظ بعلامات اللمس والتآكل، لكنه بغياب الجسد يتحول إلى كائنٍ يحلق بين التمثيل والغياب.1

في عمله هذا يقول كل شيء، يستخدم كوهين قصاصات من قمصان مستعملة من المدرسة الدينية الثانوية التي درس فيها، طُبعت عليها جمل ورسوم توضيحية. يوصي كوهن التصفح بالمعني الحرف بذاكرة الجماعة: رائحة الجسد، مواد الغسيل، الملمس الخشن، النقوش التي تشمل جمل ورسومات توضيحية رسمها الشبان على القماش، هذه العناصر كلها تثير التفكير في ذاكرة المجتمع والموت وزمن الحرب، خاصة في الوقت الراهن.1

في العمل الفني 'حيفروتا في رأس الشهر'، اقتنى كوهين طقمين كاملين من الملابس، من الرأس حتى أخمص القدمين، يعودان لصديقين ومعارف له من التيار 'الديني-القومي'؛ وهما طالبان في 'اليشيفا' (المعهد الديني) يدرسان معاً بأسلوب 'الحيفروتا'، كما اقتنى كتب 'الجمارا' التي كانا يدرسان فيها.
و'الحيفروتا' هي النمط الأساسي للتعلم في المعاهد الدينية، حيث يدرس طالبان معاً، جنباً إلى جنب، ويتساجلان حول فهم النص المدروس. إن عرض الملابس جنباً إلى جنب يُبرز التشابه الكبير بينهما، ولكنه يكشف في الوقت ذاته عن الفروق الدقيقة (النيوانسات) الفردية التي تميز كل طقم. أما كتب 'الجمارا' التي تظهر في العمل، والتي يدرسها الزميلان معاً، فهي تجمع بين الاثنين - ولكنها تفصل بينهما أيضاً.1

من خلال هذا العمل، يبحث كوهين في تساؤل: هل يعبر اللباس عن الفردانية أم يطمسها لصالح الانتماء القبلي؟ إنه يسعى للموازنة بين الـ 'أنا' والـ 'نحن'، وبين التجربة الشخصية والفضاء 'الصهيوني-الديني' الذي تُنسج فيه. تتقاطع هذه الرؤية مع مفهوم الجسد بوصفه 'ميدان معركة للقوى'، كما عرفه ميشيل فوكو ؛ فعند كوهين يغيب الجسد، لكن الملابس تظل كأثر لبقايا صراع هوياتي، جندري، ووطني.1
​
يتجذر اشتغال كوهين بالنسيج في التقاليد اليهودية العريقة: من عباءة التوراة إلى ستارة المعبد، ومن الشال (الطاليت) إلى غطاء الخبز (الحالا). كوهين يعيد إحياء هذا التراث بلغة معاصرة، رابطًا بين اليهوديكا والفن المفاهيمي. وبصفته رجلًا يعمل بمادة ارتبطت تاريخيًا بـلعمل النسائي، فإنه يقوض الحدود الجندرية بين الحرفة والإبداع. في عمله في أي قبيلة أنت يطرّز بخيوط على قماش الجبن تصميمًا يشبه تقريبًا النقوش الظاهرة على صنادل شركة "شوريش"، الشائعة بين رجال المجتمع الديني الوطني والعلماني على حد سواء. يدمج في التطريز صورًا من الحيوانات والنباتات في أرض إسرائيل ويضعها على أدوات يهودية مقدسة (مثل عصي قراءة التوراة التي نحتها من الخشب)، وبذلك يقدّس الرمز القبلي اليومي. بهذا الفعل ينفذ كوهين ثلاثة مستويات من العمل: يشحن فعل التطريز بمعنى ذكوري صهيوني ديني في حوار مع فنّانات مثل تريسي أمين  وسيجاليت لانداو ؛ يضخم النمط ليصبح طوطمًا ورمزًا مقدسًا؛ ويتساءل كيف أصبح النمط القبلي الإثني ذو الأصل الهندي الأمريكي رمزًا لـ"الإسرائيلية المعاصرة" والرجولة الإسرائيلية، الدينية والعلمانية معًا.1

في عمل الفيديو قدسية جبل هرتسل يتناول كوهين مسألة التخليد الوطني مقابل الديني. فالموقع القومي المقدس الذي يضم قبر مؤسس الدولة هو ساحة للطقوس الرسمية، لكن كوهين يكشف فيه طبقات أخرى: من خلال الأرشيف، يعثر على توثيقات لصلوات أُقيمت هناك في سنوات الدولة الأولى، ومبادرات لبناء كنيس ومواقع عبادة. حضور الفنّان في ذلك المكان، ووضعه رفًّا يحوي كتب صلاة حقيقية ومتخيلة قرب القبر، يزعزع العلمانية البنيوية للموقع ويقترح قراءة جديدة له كمجال ديني-مدني مشترك. هذا الفعل يتراوح بين التوثيق والنقد، بين الحفظ والخلخلة، ويذكّر بتدخلات فنّانين مثل إليعزر زوننشاين الذي أدخل غرضًا محظورًا إلى متحف تل أبيب ليتحدى حدوده، أو عِدو بركوبيار  الذي صوّر في جبل هرتسل طقس تنظيف القبر كفعل يجمع بين تقديس الأسطورة وتدنيسها.1

وفي عمله بطاقة المشاركة في الجناز يظهر مجددًا الربط بين البحث التاريخي والفعل الفنّي. يكشف كوهين وثائق سرية من أوائل الخمسينيات تتعلق بتخطيط جنازة الرئيس الأول للدولة، حاييم وايزمن. وهو يستخدم تصاميم بطاقات الدعوة الأصلية ليصنع منها أختامًا على جدران الجاليري، محوّلًا القومة من الوثيقة الأرشيفية إلى فعل فني حيّ .طقوس موت، وتنظيم الحداد، والفصل بين الموت والحياة في دولة مثقلة بالذاكرة، تُشحن جميعها بإيماءة شكلية وكأنها تجريدية.1

أعمال كوهين تمثل إعادة قراءة للرمزية والقبلية. تمثيلات الجسد الغائب، شريط الصندل، قميص الطالب الديني، بطاقة الجنازة، أو خصلات الشعر المقصوصة، تعكس توترًا بين الرمزي والشخصي، بين التاريخي والمعاصر. الهوية الذكورية الدينية الصهيونية تظهر كصراع دائم بين المثل الجماعي ومحْو الفرد. وهكذا ينشأ حوار خصب بين الجسد المتخيل والجسد الغائب، بين المقدس والعادي، بين الطقسي والتمويه.1

يدعو المعرض المشاهد إلى إعادة النظر في التفاصيل التي تبدو بديهية: اللباس، النسيج، والغرض، بوصفها نوافذ تكشف عمقًا عاطفيًا ورمزيًا وتاريخيًا يعيد ربط الخاص بالعام، والديني بالمعاصر، والفردي بالقبلي.1
​ 
بهذا المعنى، يصبح صوت كوهين جزءًا من حوار واسع حول الهوية الإسرائيلية متعددة القبائل. عنوان المعرض مستوحى من سؤال شائع بين خريجي حركة "بني عكيڨا"، يُستخدم لمعرفة جيل الشخص حسب اسم "القبيلة" التي ينتمي إليها في الحركة. كما يرتبط بخطاب الرئيس رؤوڨين (روبي) ريبلين المعروف بـ"خطاب القبائل الأربعة"  ، الذي وصف فيه المجتمع الإسرائيلي بأنه نسيج مكوَّن من أربعة قبائل: العلماني، الديني الوطني، الحريدي، والعربي، التي تعيش أحيانًا جنبًا إلى جنب لا معًا. من خلال أعماله، يجسّد كوهين إمكانية إعادة الوصل بين القبائل، بين المقدس والدنيوي، بين المركز والهامش، بين الهوية الدينية والعلمانية. تفتح أعماله، بلغة مارتن هايدغر ، عالمًا تُفكك فيه الهويات وتُنسج من جديد، لتصبح نسيجًا من الذاكرة والأمل.1



​
באיזה שבט אתה?
דוד (דוכי) כהן

אוצרות וטקסט תערוכה: מיטל קילמניק 

הבגד, יותר מציפוי לגוף, הוא עדות. הוא ארכיון חומרי של זיכרון ומסורת, נושא על גבו את עקבות
​ההיסטוריה האישית והקולקטיבית.1

 בתערוכתו באיזה שבט אתה?  פורש דוד (דוכי) כהן, אמן והיסטוריון יליד מעלות-תרשיחא, שדה פעולה שבו טקסטיל, רדי-מייד ווידאו הופכים לאתר חקירה
.של זהות לאומית ודתית-אישית השזורים זה בזה

 הבחירה להציג את התערוכה במקור בגלריה
שבמרכז האמנויות מעלות תרשיחא ע״ש אפטר-ברר בעיר הולדתו לא היתה מקרית, אלא מהלך מושגי המטעין את מושג הזהות במשמעות מקומית, רגשית וקהילתית. התערוכה נפרשה לא רק כמעשה אמנות אלא גם כמעשה של שיבה, חיבור, זיכרון וצמיחה תרבותית מתוך המקום שבו גדל האמן.1
 
מספר חודשים לאחר הצגת התערוכה במעלות, על אף מלחמה עולמית עם איראן ותחת אזעקות ומגבלות התקהלות, נויידה התערוכה לגלריה של סדנאות האמנים בירושלים והותאמה מחדש למרחב הגלריה. דוד )דוכי) כהן הוא אמן בתכנית שהות האמן הארוכה בסטודיו בסדנאות האמנים וזו הזדמנות טובה לשתף את הקהלים השונים בירושלים ביצירתו, במרחב בו הוא יוצר.1

כהן, בוגר בית הספר לאמנות פרדס, נמנה עם דור צעיר של אמנים דתיים המבקשים להגדיר מחדש את שפת האמנות היהודית העכשווית. דור זה נע בין מחויבות למסורת לבין שימוש בשפה קונספטואלית ובכלים ביקורתיים של האמנות העכשווית. כהן פועל מתוך התבוננות בחומרי היומיום וטוען אותם במשמעויות של זיכרון, שייכות והנצחה, ובה בעת מעלה שאלות על יחסי גוף, לבוש וזהות. מהלך זה מתכתב עם תפיסתו של ולטר בנימין, שראה בחפץ נושא של “הילה היסטורית,” לא כוחו כשלעצמו חשוב, אלא ההקשרים, הזיכרונות והמשמעויות שהקולקטיב מטעין בו.1

העיסוק בפרטי לבוש בתערוכה מדגיש את המתח בין זהות אישית לתודעה קולקטיבית. הבגד, אינדקס של הגוף, שומר על עקבות מגע ושחיקה, אך בהיעדר הגוף עצמו הוא הופך לאובייקט מרחף בין ייצוג להיעדר. בעבודה זה אומר הכל המורכבת מפיסות חולצות משומשות של הישיבה התיכונית בה למד כהן, עליהן הודפסו משפטים ואיורים, כהן ממליץ לדפדף מילולית, בזיכרון קולקטיבי. ריח הגוף וחומרי הכביסה, המגע המחוספס, ההדפסים הכוללים משפטים ואיורים אותם ציירו נערים על הבד, מבקשים לעורר מחשבה על זיכרון של חברה, של מוות ושל זמן מלחמה ביתר שאת בעת הזו.1

ביצירה חברותא בראש חודש רכש כהן שני סטים מלאים של לבוש, מכף רגל ועד ראש, של שני בחורי ישיבה דתיים לאומיים הלומדים יחד ב"חברותא", ושל ספרי הגמרא בהם למדו. חברותא היא צורת הלימוד הבסיסית בישיבה, בה לומדים שני בחורים יחד, אחד לצד השני, ומתווכחים על הבנת הטקסט הנלמד. הצגת הבגדים אחד לצד השני מראה את הדמיון הרב ביניהם, אך גם את הניואנסים האישיים בהם מתייחד כל סט. הגמרות המופיעות בעבודה, אותן לומדת החברותא יחד, מחברות בין השניים - אך גם מפרידות ביניהם. באמצעות פעולה זו כהן חוקר את השאלה האם הבגד מבטא אינדיבידואליות או מוחק אותה לטובת השתייכות שבטית. הוא מבקש לאזן בין ה“אני” ל“אנחנו” ובין החוויה האישית למרחב הציוני-דתי שבו היא נרקמת. תפיסה זו נוגעת בגוף כ"שדה קרב של כוחות", כפי שהגדיר מישל פוקו, אצל כהן הגוף נעדר, אך הבגד נותר כשריד של מאבק זהותי, מגדרי ולאומי.1

העיסוק בטקסטיל נטוע עמוק במסורת היהודית, מן המעיל לספר התורה ועד לפרוכת בית הכנסת, מהטלית ועד כיסוי החלה. כהן מחיה את העיסוק במונחים עכשוויים, ומחבר בין היודאיקה לבין האמנות הקונספטואלית. כגבר הפועל בחומר המזוהה היסטורית עם מלאכת נשים, הוא מערער על ההבחנה המגדרית שבין מלאכה ליצירה. בעבודתו באיזה שבט אתה הוא רוקם בחוטים על בד גבינה דוגמה כמעט זהה לזו המופיעה על סנדלי חברת שורש, דוגמה רווחת בקרב גברים מהחברה הדתית-לאומית וגם החילונית. את הדוגמה הרקומה, בה שתל גם דימויים מהחי והצומח בארץ ישראל, הוא מניח על חפצי יודאיקה, אצבעות לספר תורה שגילף מעץ, ובכך מקדש את המוטיב השבטי-יומיומי. במעשה זה כהן מבצע פעולה משולשת: ראשית, הוא מטעין מלאכת רקמה בזיקה גברית ציונית-דתית, ומצוי בדיאלוג עם אמניות כמו טרייסי אמין וסיגלית לנדאו, שנית, הוא מגדיל את הדוגמה לטוטם עד שהיא הופכת לסמל קדוש ושלישית, הוא שואל כיצד דימוי אתני-שבטי, ממקור שבטים אינדיאנים, הפך למייצג ישראליות עכשווית, סמל של גבריות ישראלית, דתית וחילונית גם יחד.1

בעבודת הווידאו הקדש הר הרצל מתמודד כהן עם שאלת ההנצחה הלאומית מול הדתית. האתר הלאומי הקדוש, קברו של חוזה המדינה, משמש זירת טקסים רשמית, אך כהן חושף בו רבדים נוספים. מתוך עיון בארכיונים מצא תיעודים על תפילות שנערכו בהר בשנותיה הראשונות של המדינה ועל יוזמות להקים בו בית כנסת ובקשות לבניית מתחמי תפילה. נוכחותו של האמן במרחב זה, והצבת מדף ובו סידורי תפילה אמיתיים ובדויים בסמוך לקבר, מערערת את החילוניות המובנית של האתר ומציעה קריאה מחודשת לא כאתר זיכרון בלבד אלא כמרחב דתי-אזרחי משולב. המהלך של כהן נע בין תיעוד לביקורת, בין שימור לשיבוש, ובכך הוא מזכיר התערבויות של אמנים כאליעזר זוננשיין, שהכניס חפץ אסור למוזיאון תל אביב ובכך ערער על גבולותיו של הממסד או האמן עידו ברקוביאר, שצילם בהר הרצל פעולה טקסית של ניקיון הקבר כמעשה של שימור מיתוס וחילולו גם יחד.1

גם בעבודה כרטיס השתתפות בהלוויה ניכר החיבור בין מחקר היסטורי למהלך אמנותי. כהן חושף תיעוד מראשית שנות החמישים על תכנון חשאי ללווייתו העתידית של חיים ויצמן, נשיאה הראשון של המדינה. הוא משתמש בדוגמת כרטיסי ההזמנה ששרדו כדי ליצור חותמות על קיר הגלריה, ובכך מעביר את הכוח מהמסמך הארכיוני לפעולה האמנותית. טקסי מוות, משטור השכול וההבחנה בין מוות לחיים במדינה רוויית זיכרון כל אלה נטענים מחדש באמצעות מחווה צורנית מופשטת לכאורה.1

עבודותיו של כהן מהוות קריאה מחדש של סמליות ושבטיות. ייצוגי הגוף הנעדר, רצועת סנדל, חולצת תלמיד ישיבה, כרטיס לוויה או פאות גזורות, מהדהדים את המתח בין הסמלי לאישי, בין ההיסטורי לעכשווי. זהות גברית דתית-ציונית נחשפת כאן כמתח מתמיד בין אידיאל קולקטיבי לבין ביטול היחיד. בכך נוצר דיאלוג פורה בין הגוף המדומיין לגוף החסר, בין קודש לחול, בין טקסיות לשיבוש.1

התערוכה מזמינה את הצופה להתבונן מחדש בפרטים שנדמים מובנים מאליהם, הבגד, האריג והחפץ. דרכם נחשף עומק רגשי, סמלי והיסטורי המהדהד את ההקשרים שבין פרטי לציבורי, בין דתי לעכשווי ובין האישי לשבטי.1
 
במובן זה, קולו של כהן מהדהד בדיון רחב על זהות ישראלית רב-שבטית. שמה של התערוכה נגזר משאלה נפוצה בקרב בוגרי תנועת "בני עקיבא", בעזרתה מבררים את גילו של אדם על פי שמו של ה"שבט", שכבת הגיל שלו בתנועה. אך היא מצטרפת גם לשיח שהעלה הנשיא ראובן (רובי) ריבלין בנאומו שקיבל את השם ארבעת השבטים, שבו תיאר את החברה הישראלית כמרקם המורכב משבטים שונים: חילוני, דתי-לאומי, חרדי וערבי החולקים מרחב אחד אך לעיתים חיים זה לצד זה ולא זה עם זה. כהן, דרך פעולותיו האמנותיות, מגלם את האפשרות לחיבור מחודש בין השבטים. בין קודש לחול, בין מרכז לשוליים, בין זהות דתית לחילונית. יצירתו פותחת, בלשונו של מרטין היידגר, עולם שבו זהויות נפרמות ונשזרות יחד מחדש, אריג של זיכרון ותקווה.1

111


התערוכה 'באיזה שבט אתה?' נוידה מהגלריה ע״ש אפטר־ברר במעלות־תרשיחא 
قُدم معرض "في أي قبيلة أنت؟" لأول مرة في مركز الفنون والجاليري على اسم افتر برر في معالوت-ترشيحة
The exhibition ‘What's Your Tribe?’ was initially held at Apter-Barrer Art Center and Gallery